Nhiều người nghĩ nhận tiền rồi là mất quyền khiếu nại

Trong thực tế tư vấn, đây là một trong những câu hỏi tôi gặp nhiều nhất:

“Tôi đã nhận tiền bồi thường rồi, giờ phát hiện quyền lợi bị thiếu thì có còn khiếu nại được không?”

Nhiều người dân lo ngại rằng:

• Đã ký nhận tiền;
• Đã bàn giao mặt bằng;
• Đã nhận hỗ trợ;

thì coi như hết quyền khiếu nại.

Chính vì suy nghĩ này mà không ít người chấp nhận phương án bồi thường dù còn nhiều điểm chưa rõ hoặc chưa đúng.

Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào?

Pháp luật quy định thế nào?

Khoản 8 Điều 26 Luật Đất đai 2024 quy định:

Người sử dụng đất có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.

Điều 237 Luật Đất đai 2024 tiếp tục khẳng định:

Người sử dụng đất, người có quyền và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về quản lý đất đai.

Như vậy, Luật Đất đai không quy định:

“Nhận tiền bồi thường thì mất quyền khiếu nại.”

Điều quan trọng là người dân phải xác định mình đang khiếu nại nội dung gì và còn trong thời hiệu khiếu nại theo quy định của pháp luật.

Người dân còn quyền gì sau khi nhận tiền bồi thường?

Trong nhiều trường hợp, người dân vẫn có thể:

• Khiếu nại quyết định thu hồi đất;
• Khiếu nại phương án bồi thường;
• Khiếu nại việc xác định diện tích đất;
• Khiếu nại việc xác định loại đất;
• Khiếu nại việc áp giá bồi thường;
• Khiếu nại việc không giải quyết tái định cư hoặc hỗ trợ;
• Khởi kiện vụ án hành chính theo quy định.

Việc đã nhận tiền bồi thường không làm mất quyền khiếu nại hoặc khởi kiện nếu người dân cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Thời hiệu khiếu nại cần đặc biệt lưu ý

Một trong những vấn đề quan trọng nhất là thời hiệu khiếu nại theo quy định của Luật Khiếu nại.

Điều 9 Luật Khiếu nại quy định:

Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày người khiếu nại nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Điều này có nghĩa là nếu người dân cho rằng quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường hoặc hành vi hành chính của cơ quan nhà nước đã ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của mình thì cần thực hiện quyền khiếu nại trong thời hạn 90 ngày theo quy định.

Tuy nhiên, pháp luật cũng bảo vệ quyền lợi của người dân trong những trường hợp khách quan.

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại:

Trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại.

Do đó, nếu có căn cứ chứng minh việc chậm khiếu nại xuất phát từ các lý do khách quan nêu trên thì khoảng thời gian bị cản trở sẽ không bị tính vào thời hiệu 90 ngày.

Những trường hợp thường phát sinh khiếu nại sau khi nhận tiền

Xác định sai diện tích đất

Sau khi nhận tiền, người dân mới phát hiện:

• Đo đạc thiếu diện tích;
• Bỏ sót phần đất đang sử dụng ổn định;
• Sai ranh giới thửa đất.

Đây là trường hợp khá phổ biến.

Xác định sai loại đất

Ví dụ:

Người dân cho rằng:

• Đất ở;
• Đất vườn trong cùng thửa đất có nhà ở;

nhưng cơ quan có thẩm quyền xác định là đất nông nghiệp.

Khi đó mức bồi thường có thể chênh lệch rất lớn.

Bỏ sót các khoản hỗ trợ

Nhiều trường hợp sau khi nhận tiền mới phát hiện chưa được xem xét:

• Hỗ trợ tái định cư;
• Hỗ trợ chuyển đổi nghề;
• Hỗ trợ ổn định đời sống;
• Hỗ trợ khác theo quy định địa phương.

Luật sư lưu ý

Thứ nhất, nhận tiền không đồng nghĩa với việc đồng ý hoàn toàn

Nhiều người dân lo sợ:

“Tôi đã nhận tiền rồi nên không còn quyền khiếu nại.”

Đây là quan niệm chưa chính xác.

Luật Đất đai vẫn bảo đảm quyền khiếu nại, khởi kiện đối với quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính trái pháp luật.

Thứ hai, nên rà soát hồ sơ trước khi nhận tiền

Mặc dù vẫn có quyền khiếu nại, nhưng việc rà soát hồ sơ từ đầu luôn tốt hơn.

Người dân nên kiểm tra:

• Diện tích;
• Loại đất;
• Giá đất;
• Các khoản hỗ trợ;
• Điều kiện tái định cư.

trước khi ký nhận tiền.

Thứ ba, cần lưu ý thời hiệu khiếu nại

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Nếu để quá thời hiệu mà không có lý do chính đáng hoặc không thuộc trường hợp trở ngại khách quan được pháp luật công nhận thì việc bảo vệ quyền lợi có thể gặp nhiều khó khăn hơn.

Vì vậy, khi phát hiện có sai sót trong việc thu hồi đất hoặc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, người dân nên thực hiện quyền khiếu nại càng sớm càng tốt.

Thứ tư, cần phân biệt nhận tiền với từ bỏ quyền khiếu nại

Trong đa số trường hợp:

• Nhận tiền bồi thường;
• Nhận tiền hỗ trợ;

không đồng nghĩa với việc từ bỏ quyền khiếu nại đối với quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính mà người dân cho là chưa đúng quy định.

Tuy nhiên, việc thực hiện quyền khiếu nại vẫn phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục và thời hiệu theo quy định của pháp luật.

Ví dụ thực tế

Gia đình ông A bị thu hồi đất để thực hiện dự án giao thông.

Sau khi nhận tiền bồi thường, ông A phát hiện diện tích được tính bồi thường chỉ là 180m² trong khi gia đình đang sử dụng ổn định 220m².

Sau khi rà soát hồ sơ địa chính và tài liệu sử dụng đất, ông A cho rằng cơ quan có thẩm quyền đã xác định thiếu diện tích được bồi thường.

Trong trường hợp này, việc ông A đã nhận tiền bồi thường không đương nhiên làm mất quyền khiếu nại để yêu cầu xem xét lại phần diện tích còn tranh chấp.

Nếu ông A thực hiện khiếu nại trong thời hiệu luật định hoặc có căn cứ chứng minh thuộc trường hợp được loại trừ thời gian trở ngại khách quan theo Điều 9 Luật Khiếu nại thì quyền khiếu nại của ông vẫn được xem xét theo quy định.

Căn cứ pháp lý

• Khoản 8 Điều 26 Luật Đất đai 2024.
• Điều 237 Luật Đất đai 2024.
• Điều 9 Luật Khiếu nại.
• Luật Tố tụng hành chính.

Tư vấn riêng theo hồ sơ: 0379.64.96.64

#ThuHoiDatTPHCM #KhieuNaiThuHoiDat #BoiThuongDat #LuatDatDai2024 #LuatKhieuNai #KhoiKienHanhChinh #LuatSuDoDangKhoa