Cha mẹ muốn cho con nhà đất, lựa chọn cách nào có lợi hơn?

Cha mẹ muốn để lại nhà đất cho con thường đứng trước hai lựa chọn: ký hợp đồng tặng cho hoặc lập di chúc.

Đã tặng cho và sang tên nhà đất cho con thì cha mẹ có đòi lại được không? Nếu lập di chúc, cha mẹ có quyền thay đổi ý định hoặc bán nhà đất khi còn sống không?

Cả hai hình thức đều được pháp luật công nhận, nhưng có sự khác biệt lớn về thời điểm chuyển quyền, quyền định đoạt và khả năng thay đổi ý định.

1. Tặng cho nhà đất: Chuyển quyền cho con khi cha mẹ còn sống

Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015, tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa bên tặng cho và bên được tặng cho, theo đó bên tặng cho chuyển tài sản của mình cho bên nhận mà không yêu cầu đền bù.

Đối với quyền sử dụng đất, hợp đồng tặng cho phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của Luật Đất đai 2024. Việc chuyển quyền sử dụng đất có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký theo quy định.

Khi hoàn tất việc tặng cho và chuyển quyền hợp pháp, người con trở thành người có quyền đối với nhà đất được tặng cho. Cha mẹ không còn quyền tự mình định đoạt nhà đất đã chuyển cho con.

2. Lập di chúc: Cha mẹ vẫn giữ quyền đối với nhà đất khi còn sống

Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015 quy định di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Theo Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế, tức thời điểm người để lại di sản chết.

Việc lập di chúc không làm chuyển quyền nhà đất ngay cho người được chỉ định hưởng di sản. Khi còn sống, cha mẹ vẫn có quyền quản lý, sử dụng và định đoạt tài sản hợp pháp của mình.

Theo Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc đã lập.

3. Những khác biệt quan trọng giữa tặng cho nhà đất và lập di chúc

Thứ nhất, về thời điểm chuyển quyền.

Tặng cho là chuyển quyền cho con khi cha mẹ còn sống, có hiệu lực theo quy định về đăng ký chuyển quyền.

Di chúc chỉ có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế (khi cha mẹ chết) thì mới chuyển quyền tài sản thừa kế cho con theo di chúc.

Thứ hai, về quyền định đoạt nhà đất.

Khi đã hoàn tất việc tặng cho hợp pháp, cha mẹ không còn quyền tự mình định đoạt nhà đất đã chuyển cho con.

Ngược lại, lập di chúc không làm mất quyền quản lý, sử dụng và định đoạt nhà đất của cha mẹ khi còn sống.

Thứ ba, về khả năng thay đổi ý định.

Đối với hợp đồng tặng cho đã hoàn tất hợp pháp, cha mẹ không thể đơn phương đòi lại nhà đất chỉ vì thay đổi ý định, trừ trường hợp có căn cứ pháp luật.

Đối với di chúc, cha mẹ có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ theo Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015.

Thứ tư, về thủ tục pháp lý.

Tặng cho nhà đất cần lập hợp đồng, công chứng hoặc chứng thực và đăng ký chuyển quyền theo quy định.

Đối với di chúc, cha mẹ lập di chúc hợp pháp. Sau khi người để lại di sản chết, người thừa kế thực hiện thủ tục thừa kế và đăng ký quyền đối với nhà đất.

Luật sư lưu ý

Thứ nhất, nên cân nhắc tặng cho ngay khi cha mẹ đã quyết định chắc chắn chuyển nhà đất cho con, muốn con được đứng tên và có nơi ở, tài sản, nguồn tài chính bảo đảm cuộc sống của mình.

Thứ hai, nên ưu tiên lập di chúc nếu nhà đất là nơi ở duy nhất hoặc tài sản quan trọng nhất, cha mẹ muốn tiếp tục quản lý, sử dụng và chủ động điều chỉnh việc phân chia giữa các con.

Thứ ba, có thể kết hợp cả hai hình thức: tặng cho một phần nhà đất để con ổn định cuộc sống và lập di chúc đối với phần tài sản muốn để lại sau này.

Thứ tư, nếu tặng cho có điều kiện, cần ghi rõ điều kiện và hậu quả khi bên nhận không thực hiện theo Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015. Đối với di chúc, cần lưu ý quyền của người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015.

Căn cứ pháp lý

• Điều 457, Điều 459 và Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015;
• Điều 624, Điều 640, Điều 643 và Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015;
• Luật Đất đai 2024 về công chứng, chứng thực hợp đồng và đăng ký chuyển quyền sử dụng đất.

Tư vấn riêng theo hồ sơ: O379.64.96.64

#TangChoNhaDat #DiChucNhaDat #ThuaKeNhaDat #ChaMeChoDat #SoDo #LuatSuDoDangKhoa #LuatSuNhaDat