1. Tặng cho nhà đất không có điều kiện: Cha mẹ có đòi lại được không?

Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa bên tặng cho và bên được tặng cho, theo đó bên tặng cho chuyển tài sản của mình cho bên nhận mà không yêu cầu đền bù.

Đối với quyền sử dụng đất, Điều 27 và Điều 133 Luật Đất đai 2024 quy định về hình thức hợp đồng và việc đăng ký biến động khi tặng cho.

Nếu hợp đồng tặng cho hợp pháp, không kèm điều kiện và đã hoàn tất thủ tục đăng ký chuyển quyền thì người con đã được xác lập quyền sử dụng đất thì cha mẹ không thể đơn phương đòi lại đất chỉ vì thay đổi ý định, phát sinh mâu thuẫn gia đình hoặc muốn chia lại tài sản cho các con khác.

2. Tặng cho nhà đất có điều kiện: Khi nào cha mẹ được đòi lại?

Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về tặng cho tài sản có điều kiện.

Theo khoản 1 Điều 462, bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho. Điều kiện tặng cho không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Đặc biệt, khoản 3 Điều 462 quy định: Nếu bên được tặng cho phải thực hiện nghĩa vụ sau khi tặng cho mà không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Ví dụ: Cha mẹ tặng cho đất với điều kiện người con phải chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ đến cuối đời. Nếu người con không thực hiện nghĩa vụ đã thỏa thuận, cha mẹ có quyền yêu cầu đòi lại đất theo khoản 3 Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015.

Để xác định quyền đòi lại đất, cần làm rõ ba vấn đề:

• Hợp đồng tặng cho có thỏa thuận điều kiện hợp pháp hay không?
• Người con có nghĩa vụ phải thực hiện sau khi nhận đất hay không?
• Có chứng cứ chứng minh người con vi phạm nghĩa vụ đã thỏa thuận hay không?

Cần phân biệt quyền yêu cầu đòi lại đất với việc thực tế thu hồi được đất. Khi phát sinh tranh chấp, Sổ đỏ không tự động chuyển lại tên cha mẹ chỉ vì người con vi phạm nghĩa vụ mà phải khởi kiện và theo phán quyết của Tòa án.

3. Con không đồng ý trả lại đất, cha mẹ phải làm thế nào?

Khi người con không tự nguyện trả lại đất, cha mẹ cần thực hiện các công việc sau:

Thứ nhất, kiểm tra hợp đồng tặng cho.

Xác định nội dung điều kiện tặng cho, nghĩa vụ của người con và thời điểm phải thực hiện nghĩa vụ.

Thứ hai, thu thập chứng cứ vi phạm.

Chuẩn bị các tài liệu chứng minh người con không thực hiện nghĩa vụ đã cam kết, đặc biệt là nghĩa vụ phụng dưỡng, chăm sóc hoặc bảo đảm nơi ở cho cha mẹ.

Thứ ba, yêu cầu giải quyết tranh chấp.

Cha mẹ có thể yêu cầu người con thực hiện nghĩa vụ hoặc trả lại tài sản. Nếu không thỏa thuận được, cha mẹ có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.

Việc đòi lại đất có được chấp nhận hay không phụ thuộc vào nội dung hợp đồng, chứng cứ vi phạm và các tình tiết cụ thể của vụ việc.

Luật sư lưu ý:

Thứ nhất, nếu cha mẹ đã tặng cho nhà đất không có điều kiện và hoàn tất việc sang tên hợp pháp thì không thể tùy ý đòi lại chỉ vì người con bất hiếu hoặc cha mẹ thay đổi ý định.

Thứ hai, nếu muốn con phải phụng dưỡng, chăm sóc hoặc bảo đảm nơi ở sau khi nhận đất, cha mẹ nên thỏa thuận rõ các nghĩa vụ này trong hợp đồng tặng cho. Không nên tin vào lời hứa bằng miệng.

Thứ ba, khi người con vi phạm nghĩa vụ sau khi nhận tài sản, cha mẹ có quyền yêu cầu đòi lại đất theo khoản 3 Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015 nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật.

Thứ tư, trước khi yêu cầu đòi lại đất, cần kiểm tra hợp đồng tặng cho, tình trạng pháp lý của nhà đất và chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm.

Điều quan trọng để xác định cha mẹ có đòi lại được đất hay không không chỉ là lý do muốn lấy lại, mà còn là nội dung hợp đồng tặng cho và căn cứ pháp luật áp dụng.

Căn cứ pháp lý

• Điều 457 và Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015;
• Điều 27 và Điều 133 Luật Đất đai 2024.

Tư vấn riêng theo hồ sơ: O379.64.96.64

#ChaMeChoDat #DoiLaiDat #TangChoDat #TangChoCoDieuKien #SoDo #LuatSuDoDangKhoa #LuatSuNhaDat