Đất bị cắt một phần, phần còn lại quá nhỏ thì phải làm sao?

Đây là tình huống rất thường gặp khi thực hiện:

• Mở rộng đường;
• Xây dựng cầu;
• Thực hiện dự án giao thông;
• Dự án chỉnh trang đô thị.

Nhiều hộ dân chỉ bị thu hồi một phần đất nhưng sau khi cắt đất thì phần còn lại:

• Quá nhỏ để xây nhà;
• Không đủ diện tích tách thửa;
• Mặt tiền quá hẹp;
• Khó sử dụng hoặc gần như không còn giá trị thực tế.

Khi đó, người dân thường đặt câu hỏi:

Nhà nước có thu hồi luôn phần đất còn lại hay không?

Pháp luật quy định thế nào?

Khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai 2024 quy định:

Trường hợp phần diện tích còn lại của thửa đất sau khi thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh, nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi thì Nhà nước thực hiện thu hồi phần đất còn lại và bồi thường, hỗ trợ theo quy định.

Có thể hiểu đơn giản:

Nhà nước không tự động thu hồi phần đất còn lại.

Muốn thu hồi tiếp phần đất này phải có hai điều kiện:

Điều kiện thứ nhất

Phần đất còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của TP.HCM.

Điều kiện thứ hai

Người sử dụng đất đồng ý thu hồi phần diện tích còn lại.

Nếu đáp ứng cả hai điều kiện trên thì cơ quan có thẩm quyền có thể thu hồi luôn phần đất còn lại và thực hiện bồi thường theo quy định.

Diện tích tối thiểu tại TP.HCM hiện nay là bao nhiêu?

Theo Quyết định 100/2024/QĐ-UBND của UBND TP.HCM:

Đối với đất ở

Khu vực 1

Gồm các quận: 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, Gò Vấp, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Phú = Diện tích tối thiểu: 36m² + Mặt tiền/chiều sâu tối thiểu 3m;

Khu vực 2

Gồm: Quận 7, 12, Bình Tân, TP Thủ Đức, Thị trấn các huyện = Diện tích tối thiểu: 50m² + Mặt tiền/chiều sâu tối thiểu 4m;

Khu vực 3

Gồm: Bình Chánh; Củ Chi; Hóc Môn; Nhà Bè; Cần Giờ (ngoài thị trấn)

Diện tích tối thiểu: 80m² + Mặt tiền/chiều sâu tối thiểu 5m;

Đối với đất nông nghiệp

• Đất trồng cây hàng năm: tối thiểu 500m².
• Đất trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản, làm muối: tối thiểu 000m².

Người dân được hưởng quyền lợi gì?

Nếu phần đất còn lại không đủ diện tích tối thiểu và người dân đồng ý thu hồi:

• Nhà nước có thể thu hồi luôn phần đất còn lại;
• Người dân được bồi thường phần diện tích đó;
• Được xem xét các khoản hỗ trợ theo quy định;
• Tránh tình trạng còn lại một phần đất quá nhỏ không thể sử dụng hiệu quả.

Đây là quy định rất có lợi cho người dân trong nhiều trường hợp.

Luật sư lưu ý

Thứ nhất, không phải cứ đất còn nhỏ là Nhà nước tự động thu hồi

Nhiều người hiểu nhầm rằng:

Đất còn lại dưới diện tích tối thiểu thì Nhà nước bắt buộc phải thu hồi.

Điều này không đúng.

Luật quy định: Người sử dụng đất phải đồng ý.

Đây là quyền lựa chọn của người dân.

Thứ hai, cần xem cả diện tích và kích thước thửa đất

Có trường hợp diện tích đủ nhưng:

• Mặt tiền quá hẹp;
• Chiều sâu quá ngắn.

Khi đó vẫn có thể không đáp ứng điều kiện diện tích tối thiểu theo quy định.

Thứ ba, nên đánh giá khả năng sử dụng thực tế

Trong thực tế, nhiều trường hợp phần đất còn lại:

• Không đủ điều kiện xây dựng;
• Không đủ điều kiện tách thửa;
• Khó chuyển nhượng;
• Mất đáng kể giá trị sử dụng.

Người dân nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định giữ lại hay đề nghị thu hồi luôn phần còn lại.

Thứ tư, cần nêu ý kiến ngay trong quá trình lập phương án bồi thường

Nếu cho rằng phần đất còn lại không còn khả năng sử dụng hiệu quả, người dân nên:

• Gửi ý kiến bằng văn bản;
• Nêu rõ trong buổi xác minh;
• Nêu rõ trong buổi đối thoại.

Việc này giúp cơ quan có thẩm quyền xem xét ngay từ đầu.

Ví dụ thực tế

Gia đình ông A tại TP Thủ Đức có thửa đất ở diện tích 70m².

Dự án mở rộng đường thu hồi 30m².

Phần đất còn lại chỉ còn 40m².

Theo Quyết định 100/2024/QĐ-UBND, TP Thủ Đức thuộc khu vực 2, diện tích tối thiểu phải đạt 50m².

Do phần đất còn lại chỉ còn 40m² nên nhỏ hơn diện tích tối thiểu.

Nếu ông A đồng ý, cơ quan nhà nước có thể thu hồi luôn phần đất còn lại và thực hiện bồi thường theo quy định.

Căn cứ pháp lý

• Khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai 2024.
• Khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai 2024.
• Điều 4 Quyết định 100/2024/QĐ-UBND của UBND TP.HCM.

Tư vấn riêng theo hồ sơ: 0379.64.96.64

#ThuHoiDatTPHCM #DienTichToiThieu #TachThuaTPHCM #QuyetDinh1002024 #BoiThuongDat #LuatDatDai2024 #LuatSuDoDangKhoa