Nhà xây không phép có bị mất trắng khi thu hồi đất?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người dân tại Hà Nội.

Trong thực tế có không ít trường hợp:

• Đất sử dụng hợp pháp;
• Đất đủ điều kiện được bồi thường;
• Nhưng nhà ở hoặc công trình xây dựng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý về xây dựng.

Khi có thông báo thu hồi đất, nhiều người lo lắng:

“Nhà xây không đúng quy định thì có được bồi thường hay hỗ trợ gì không?”

Tin vui là trong một số trường hợp, pháp luật Hà Nội vẫn có chính sách hỗ trợ.

Pháp luật quy định thế nào?

Theo khoản 2 Điều 19 Quyết định 40/2026/QĐ-UBND Thành phố Hà Nội:

Công trình xây dựng không hợp pháp xây dựng trên đất đủ điều kiện được bồi thường trước ngày 01/7/2014, không vi phạm pháp luật đất đai thì được hỗ trợ bằng 50% mức bồi thường theo quy định.

Diện tích được hỗ trợ:

Không vượt quá hạn mức giao đất tối đa tại địa phương.

Như vậy, không phải mọi công trình xây dựng không hợp pháp đều bị mất toàn bộ quyền lợi.

Điều kiện để được hỗ trợ

Người sử dụng đất cần đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, đất đủ điều kiện được bồi thường

Đây là điều kiện quan trọng nhất.

Chính sách hỗ trợ này chỉ áp dụng đối với trường hợp:

Đất đủ điều kiện được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Thứ hai, công trình đã tồn tại trước ngày 01/7/2014

Mốc thời gian này có ý nghĩa rất quan trọng.

Những công trình hình thành sau thời điểm này sẽ được xem xét theo quy định khác.

Thứ ba, không vi phạm pháp luật đất đai

Ví dụ:

• Không lấn chiếm đất công;
• Không sử dụng đất trái mục đích thuộc trường hợp bị xử lý;
• Không thuộc trường hợp vi phạm nghiêm trọng quy định đất đai.

Nếu đáp ứng các điều kiện trên thì vẫn có thể được xem xét hỗ trợ.

Mức hỗ trợ được hưởng

Theo quy định:

Mức hỗ trợ bằng 50% giá trị bồi thường công trình theo quy định.

Điều này có nghĩa là:

Nếu công trình đủ điều kiện được xác định giá trị bồi thường là 1 tỷ đồng thì mức hỗ trợ có thể lên tới:

500 triệu đồng.

Đây là khoản hỗ trợ rất đáng kể mà nhiều người dân không biết để yêu cầu xem xét.

Hỗ trợ thuê nhà trong thời gian xây dựng lại nhà ở

Ngoài hỗ trợ đối với công trình xây dựng, Điều 19 còn quy định thêm chính sách hỗ trợ thuê nhà.

Ai được hưởng?

Hộ gia đình, cá nhân:

• Có đất ở bị thu hồi;
• Đủ điều kiện được bồi thường;
• Được bố trí tạm cư.

Mức hỗ trợ

Ủy ban nhân dân xã, phường căn cứ điều kiện thực tế để quyết định.

Tuy nhiên:

Mức hỗ trợ không vượt quá mức hỗ trợ tạm cư quy định tại Điều 18 Quyết định 40/2026/QĐ-UBND.

Thời gian hỗ trợ

Không quá 03 tháng.

Khoản hỗ trợ này nhằm giúp người dân có nơi ở trong thời gian xây dựng lại nhà ở sau khi được giao đất tái định cư hoặc bố trí chỗ ở mới.

Luật sư lưu ý

Thứ nhất, đừng chỉ kiểm tra phần bồi thường đất

Nhiều người dân chỉ xem giá đất bồi thường.

Trong khi thực tế quyền lợi còn bao gồm:

• Bồi thường tài sản;
• Hỗ trợ công trình;
• Hỗ trợ tạm cư;
• Hỗ trợ thuê nhà;
• Các khoản hỗ trợ khác.

Thứ hai, cần chứng minh thời điểm xây dựng công trình

Để được xem xét hỗ trợ theo Điều 19, người dân nên chuẩn bị:

• Hồ sơ xây dựng;
• Ảnh chụp hiện trạng;
• Hồ sơ điện nước;
• Giấy tờ kê khai nhà đất;
• Xác nhận của địa phương (nếu có).

Những tài liệu này có thể giúp chứng minh công trình đã tồn tại trước ngày 01/7/2014.

Thứ ba, kiểm tra kỹ phương án bồi thường

Khi nhận phương án bồi thường, người dân cần xem:

• Công trình có được xác định đúng hiện trạng không;
• Đã được tính hỗ trợ 50% hay chưa;
• Có được xem xét hỗ trợ thuê nhà hay không.

Nếu chưa được áp dụng thì cần có ý kiến ngay trong quá trình đối thoại.

Thứ tư, hỗ trợ không phải là bồi thường

Người dân cần phân biệt:

• Bồi thường là quyền lợi khi đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định;
• Hỗ trợ là chính sách xem xét đối với từng trường hợp cụ thể.

Dù vậy, giá trị hỗ trợ trong nhiều trường hợp vẫn rất lớn.

Ví dụ thực tế

Gia đình ông A tại huyện Hoài Đức có nhà ở xây dựng từ năm 2005 trên thửa đất đủ điều kiện được bồi thường khi thu hồi đất.

Do hồ sơ xây dựng chưa đầy đủ nên công trình không đủ điều kiện được bồi thường như công trình hợp pháp.

Tuy nhiên, nếu đáp ứng các điều kiện tại khoản 2 Điều 19 Quyết định 40/2026/QĐ-UBND Hà Nội:

Gia đình vẫn có thể được hỗ trợ bằng 50% giá trị bồi thường của công trình.

Căn cứ pháp lý

• Khoản 2, 4 Điều 19 Quyết định 40/2026/QĐ-UBND Thành phố Hà Nội.
• Luật Đất đai 2024.
• Nghị định 88/2024/NĐ-CP.

Tư vấn riêng theo hồ sơ: 0379.64.96.64

#ThuHoiDatHaNoi
#BoiThuongNhaO
#HoTroThueNha
#CongTrinhKhongHopPhap
#QuyetDinh402026
#LuatDatDai2024
#LuatSuDoDangKhoa